Thực sự khi viết bài Blog này mình thấy khá ngần ngại, nhất là với tiêu đề Blog như trên. Nhưng có điều gì đấy vẫn thôi thúc mình viết bài Blog này, đặc biệt là sau khi học xong khoá “Tinh Hoa triết học Phương Đông” tháng vừa rồi. Trong khoá học, chuyên đề Phật Giáo, có một câu mình nhớ nhất là “Phật giáo là tôn giáo thực hành”. Sáng nay, Facebook lại nhắc lại kỷ niệm mình đi Myanmar 9 năm trước, nên mình nghĩ, với sự hiểu biết của hiện tại, mình có thể chia sẻ một điều gì đó về việc đọc Kinh phật.

Mình đã từng viết một bài rất dài về việc mình tiếp cận với Kinh Phật ra sao, và cuộc sống của mình đã thay đổi như thế nào. Còn bài viết này mình sẽ không nói về những lợi lộc đó hay giảng giải ý nghĩa của những câu nói của Phật. Mình nghĩ việc mình nên làm là ngồi xuống và đọc Kinh, còn hiểu đến đâu và ra ngoài đời thực hành thế nào là tuỳ vào duyên và trải nghiệm của mỗi người.

Phật không phải là nhà Triết học

Đó là quan điểm của mình. Thật sự mình thấy kỳ khi lướt mạng và bắt gặp những câu như “Triết học của Đức Phật”, rồi những bài so sánh Đức Phật với các nhà triết học, thậm chí với cả Sigmund Freud (Freud là bác sĩ thần kinh, người sáng lập phân tâm học, không phải nhà triết học). Mỗi khi nhìn thấy những tiêu đề đó hay nghe ai nói vậy, mình cảm thấy người ta đang hạ thấp đức tin của mình. Với mình, mọi sự so sánh đều khập khiễng, nhưng nếu buộc phải so sánh Đức Phật với một người ngang hàng, thì đó nên là Chúa Jesus hay vị sáng lập của một tôn giáo khác, chứ không phải những nhà triết học, nhà tâm lý học hiện đại.

Xét về khái niệm, Triết học từng được coi là “khoa học của mọi khoa học”, còn Phật giáo là tôn giáo. Tôn giáo và khoa học là hai phạm trù khác nhau, thậm chí nhiều quan điểm còn cho rằng chúng đối lập. Với mình, hai phạm trù này hoàn toàn có thể cùng tồn tại trong một con người với Thân – Tâm – Trí. Triết học mang tinh thần khoa học nên các luận điểm triết học có thể bị phản biện, bác bỏ, hoặc thay thế cho phù hợp với từng thời kỳ xã hội. Thực tế, triết học khuyến khích điều đó: các nhà triết học tranh biện, đặt ra câu hỏi để hiểu vấn đề sâu sắc hơn. Tuy nhiên, không ai đứng ngang hàng để phản biện với Đức Phật cả. Có tư tưởng của nhà triết học nào mà trải qua hơn 2.500 năm, qua bao biến thiên, thậm chí từng bị đàn áp, thanh trừng, vẫn có hàng triệu tín đồ sẵn sàng hy sinh để bảo vệ niềm tin của mình như tôn giáo?

Vì sao mình cảm thấy việc đặt Phật Pháp ngang hàng với Triết học là hạ thấp và không nên? Vì mình nghĩ con người nên có đức tin. Nếu Phật Pháp chỉ là một nhánh của Triết học, thì rồi sẽ đến một ngày nó bị phản biện, bị thay thế và không còn nữa. Mình nghĩ viễn cảnh ấy thật nguy hiểm, đó chính là “Mạt pháp”: giai đoạn giáo lý chỉ còn là hình thức hoặc mai một dần, người ta chỉ biết đến lời Phật dạy nhưng rất ít người thực hành chân chính, đạo đức xã hội suy đồi, chúng sinh dễ khởi tham sân si và tranh đấu. Vậy nên mình không thích việc quy giản Phật giáo thành Triết học (triết lý khác với triết học), hay so sánh Đức Phật với một nhà triết học, nhà tâm lý học nào đó. Nếu bạn muốn đối chiếu quan điểm triết học, tâm lý học với Phật Pháp, hãy làm sao để người đọc không có cảm giác chúng ngang hàng nhau.

Đức Phật nói gì?

Đó là câu hỏi mình luôn đặt ra khi thấy rất nhiều video, cả ngắn lẫn dài, nói “Phật từng nói…”, trong khi ở những bài Kinh mình đã đọc, mình không hề thấy câu đó. Cộng thêm những lần nghe chuyện Kinh Phật bị thế lực xấu xào nấu, cắt ghép, mình lại càng nghi ngờ. Mình nghĩ sự nghi ngờ này là hợp lý, cũng như khi làm nghiên cứu, chúng ta luôn phải trích nguồn. Hơn nữa, Đức Phật không phải là người biên soạn Kinh sách. Lời Phật dạy được các đệ tử ghi nhớ, kết tập và truyền lại sau khi Ngài nhập diệt, nên nhiều bài Kinh mở đầu bằng câu “Tôi nghe như vầy…”. Khi mở những cuốn Kinh mình đã có dịp đọc, mình thấy thường là câu chuyện Đức Phật thuyết giảng cho các vị Bồ Tát, đệ tử, tín đồ, hoặc là những bài kệ, thơ. Mình chưa đọc thấy Kinh nào có câu “5 vạn lần lướt qua nhau ở kiếp trước, mới được 1 lần gặp nhau ở kiếp này” (nếu bạn thấy câu này trong bộ Kinh nào thì chỉ mình tìm đọc nha). Vậy nên mỗi lần xem mấy video trên mạng, mình đều tự hỏi: “Đức Phật nói thế thật ư?”

Một vấn đề khác là lời Đức Phật được ghi chép lại, mà cùng một lời dạy, người này hiểu thế này, người kia hiểu thế khác. Khi nghe người khác giảng, nhận thức và hiểu biết của mình đôi khi bị ảnh hưởng bởi góc nhìn của họ. Trên mạng có rất nhiều bạn trẻ giảng về Phật Pháp, đặc biệt là Bát Chánh Đạo và Tứ Diệu Đế (những khái niệm này có thật trong Kinh Phật, nhưng cũng bị tam sao thất bản khá nhiều, như mình đã viết trong bài về McMindfulness). Các bạn ấy nói rất hay, mình nghe nhiều cũng thấy cuốn. Nhưng quay lại câu hỏi ban đầu: “Sao mình biết người ta nói đúng?”. Mà giả sử bạn ấy có nghiên cứu thật, giảng đúng, nguồn gốc rõ ràng, thông tin chính xác, mình vẫn thấy việc chỉ nghe như vậy giống như đang ngắm một món ăn ngon. May mắn thì thấy mùi thơm và thèm, nhưng không được ăn thì cũng chẳng no, chẳng có chút dinh dưỡng nào vào người. Khi mình chỉ nghe, chỉ biết vậy, thấy hay vậy, mà không trực tiếp đọc, hiểu, trải nghiệm và suy ngẫm, thì cũng chẳng có lợi lạc gì. Bên cạnh đó, khi người giảng rất có tâm, đưa ra những ví dụ đơn giản cho người nghe dễ hiểu, chúng ta lại rất dễ bám chấp vào chính ví dụ ấy mà không suy nghĩ sâu xa, tường tận vấn đề. Chưa kể nhiều khi chúng ta nghe mà không tập trung, nghe xong rồi quên.

Phật giáo là tôn giáo của thực hành. Kinh sách không phải để chúng ta thể hiện mình biết nhiều đến đâu. Thật ra, kiến thức ở bất cứ lĩnh vực nào cũng không nên chỉ để biết. Bởi vậy, trong chuỗi bài này, mình sẽ không giải thích hay giảng giải gì cả, vì mình biết mình cũng chưa thực sự hiểu. Mình chỉ ngồi xuống và cùng đọc với bạn, như mỗi lần về Việt Nam mình vẫn hay đọc Kinh với mẹ. Như mình đã chia sẻ trong bài trước về việc đọc Kinh Phật, khi chúng ta có thể ngồi cả tiếng đồng hồ đọc to, rõ ràng từng bài Kinh, kể cả khi chưa hiểu hết nội dung, thì sự tập trung và kiên nhẫn ấy đã biến chúng ta thành một phiên bản khác giữa thế giới hối hả này rồi.

Mình sẽ cố gắng quay rõ chữ trong Kinh, để nếu bạn chưa có điều kiện mua Kinh sách thì vẫn có thể nhìn và đọc theo. Đọc sẽ có lúc vấp hoặc sai sót, mong bạn thông cảm. Nếu không muốn nghe giọng mình mà chỉ muốn nhìn chữ, bạn có thể tắt tiếng đi.

Kinh Thủ Lăng Nghiêm

Mình sẽ bắt đầu chuỗi bài này với Kinh Phật Đảnh Thủ Lăng Nghiêm. Đây không phải là bài Kinh đầu tiên minh đọc, Kinh Thủ Lăng Nghiêm cũng khá khó đọc, và dài, nhưng đây là Bộ Kinh rất có ý nghĩa với mình. Nói về Kinh sách để tụng niệm thường xuyên mình chỉ có 2 cuốn thôi, ban đầu mình đọc cuốn Kinh chú thường tụng và sau đó là Kinh Thủ Lăng Nghiêm đều của Giáo hội Phật Giáo Việt Nam, nhà xuất bản Tôn Giáo. Lần đầu tiên mình biết Kinh Thủ Lăng nghiêm là khi mình học lớp của thầy Chân Như, thầy có đề cập đến tên bộ Kinh này. Khi mình học, thầy cũng giảng, nhưng mình tự nghĩ thay vì nghe thầy giảng sao mình không tự đọc luôn, giống như khi đi học chúng ta muốn mua giáo trình. Mình cũng lên mạng tự, tìm đọc, tụng hết cả bộ Kinh. Sau lần đó, mấy tháng sau, mình về Việt Nam, mình lên điện thầy cúng với mẹ mình, thầy có xem tâm linh, thầy nói mình về đọc Kinh Thủ Lăng Nghiêm đi, bề trên nói mình cần đọc. Lúc đó mình cảm thấy sự thôi thúc cả về mong muốn của bản thân lẫn lời dặn của bề trên. Sau đó, thầy cho muốn cuốn Kinh Thủ Lăng Nghiêm bìa cứng, chữ mạ vàng, sách còn bọc nữa, rất đẹp. Vậy nên mình rất trân trọng Bộ Kinh này.

Lời mở đầu của Kinh Thủ Lăng Nghiêm, có viết “Nơi nào có Kinh Lăng Nghiêm, nơi đó có chánh Pháp.” Kinh Pháp Diệt Tận có nói “Tới lúc mạt pháp, Kinh Lăng Nghiêm diệt đầu tiên, sau đó đến các kinh khác”. Nói đến đây để thấy tầm quan trọng của Kinh Thủ Lăng Nghiêm trong Phật Giáo. Ngoài ra, khi đọc về lịch sử bộ Kinh, mình biết rằng để Kinh Thủ Lăng Nghiêm được lưu truyền đến ngày nay, các bậc cao tăng đã phải trải qua rất nhiều gian nan. Bởi vậy, khi cầm trên tay cuốn Kinh đẹp, mình thấy rất trân trọng.

Trọng điểm của Kinh Thủ Lăng Nghiêm nói về Tâm. Tâm là gì? Bản chất của nhận thức nằm ở đâu? Vì sao con người bị mê lầm và làm thế nào để nhận ra bản tâm thanh tịnh. Như đã nói ở trên, mình chưa đủ hiểu để giảng giải lịch sử, hay lời dạy trong Kinh. Nếu bạn muốn hiểu về nội dung Kinh Thủ Lăng Nghiêm hãy thử nghe nội trung trên Kênh Tạp chí Nghiên Cứu Phật học, và Trang tin chính thức của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (Nguồn mình thấy uy tín nhất có thể tìm được ở Việt Nam). Để đọc bài giảng giải về Kinh Thủ Lăng Nghiêm và những bộ Kinh khác bạn có thể đọc trong trang dưới đây:

Mục đích của mình trong bài Blog này chỉ đơn giản là khuyến khích mọi ngừoi cùng ngồi xuống và đọc. Mình mong, qua trải nghiệm đọc này, chúng ta sẽ dần hiểu, rồi ứng dụng lời dạy của Đức Phật trong đời sống, cùng suy ngẫm để hiểu sâu sắc hơn và thực hành đúng đắn hơn. Phật Giáo là tôn giáo thực hành, mình cũng không cần phải nói những lý thuyết quá cao siêu, sâu sắc, thể hiện hiểu biết sâu rộng. Mình chỉ có 2 cuốn Kinh đọc thường xuyên thôi, nhưng có ít, biết ít, miễn là cố gắng hiểu, và thực hành cho thật rốt ráo, mình thấy cũng ý nghĩa hơn là mình đi siêu tầm nhiều sách về mà không đọc. Mình nghĩ kiến thức trong lĩnh vực nào cũng vậy, không phải để biết mà để ứng dụng trong đời sống để chúng ta trở thành những người có ích hơn.

Mình sẽ cập nhật các Video youtube mình đọc phía dưới. Kinh Lăng Nghiêm có 10 quyển, thời gian đọc khoảng hơn 1 tiếng mỗi quyển. Trước khi đọc nội dung chính của Kinh sẽ có phần chung cho tất cả các Kinh. Mình đi du học nên mình không có hương hay bàn thờ, nhưng mình hiểu “Phật ở trong tim” không cần nhiều hình thức, quan trọng là thành tâm và mình chuẩn bị chỗ ngồi thoải mái, yên tĩnh để có thể tập trung đọc trọn vẹn hết quyển. Có thể bạn sẽ thấy mỏi gối tê chân, mất tập trung, thậm chí đau họng vì Kinh cần đọc to thành tiếng, không được đọc nhẩm, nhưng chúng ta sẽ cùng cố gắng. Tu tập không phải điểu dễ dàng. Mình cũng không tụng có nhịp điệu như các thầy, mình chỉ đọc to rõ ràng thôi, đọc vấp mình đọc lại. Trước khi đọc, mình nên có một ý niệm chân chính, cố gắng không vướng tham sân si. Không dám cầu mong cuộc sống thuận lợi theo ý mình, đọc chỉ để hiểu lời phật dạy, về bản chất con người, về tâm thức và cuộc sống, và học cách đối diện với cuộc sống bằng một nhận thức sáng suốt hơn. Lần đầu sẽ chưa hiểu, nhưng chúng mình cũng suy ngẫm, hiểu đến đâu thì ứng dụng vào đời sống đến đó, rồi sau đó sẽ hiểu dần thôi.

Cám ơn bạn đã đọc đến đây. Giờ chúng mình cùng đọc nhé.

Kinh Thủ Lăng Nghiêm – Quyển Nhất

Lần đầu thu dài thế này mình cũng hơi chật vật với đặt máy quay và mic, dọc. vấp nhiều, mong bạn thông cảm,

Vậy là mình đã đọc xong Quyển 1. Mình sẽ tiếp tục update bài viết này khi có video đọc Kinh Thủ Lăng Nghiêm những Quyển tiếp sau.

Cám ơn bạn đã đọc đến đâyvà sẽ thật tuyệt vời nếu bạn đã ngồi 1 tiếng đồng hồ cùng mình đọc xong một khoá Kinh. Mong những điều bình an đến với bạn và gia đình.

Nếu thấy thông tin hữu ích hay chia sẻ với bạn bè và subcribe để bằng link bên dưới để không bỏ lỡ những bài viết mới trên Blog. Bạn có thể để lại bình luận để cho mình biết nội dung nào bạn đang quan tâm, cũng như để lại email để mình gửi cho bạn những tài liệu hữu ích.

Theo dõi để nhận Newsletters