NỘI DUNG BÀI VIẾT
Khi bước ra dinh thự Larlaxton tráng lệ, đi giữa cánh đồng ẩm ướt lấp lánh những hạt nắng yếu ớt của mùa đông, bỗng nhiên mình nhận ra một sự thay đổi lạ kỳ bên trong mình. Cứ mỗi lần miêu tả một điều gì đó rất đặc trưng ở Anh, mình đều nói “That’s so British”. Nhưng sau gần 4 năm ở Anh, cũng đi khắp nước Anh kha khá, cũng ăn đủ các loại đặc sản, cũng làm đủ các kiểu mà những người Anh nói là “truyền thống”, mình nhận ra cái định nghĩa của mình về “British” cũng dẫn thay đổi. Nó khác khi mình còn ở Việt Nam, khi mình ở London phồn hoa náo nhiệt và khi mình ở giữa làng quê vùng Midland. Nhưng làm thế nào để định nghĩa nó? Mình vẫn luôn cảm thấy vốn từ của mình luôn không đủ để có thể diễn tả hết những gì mình cảm nhận được. Hóa ra, người xưa có cấu “Thư bất tận ngôn, ngôn bất tận ý” (Tạm dịch là: Chữ viết không thể chuyển tải hết được những điều mình nói, và lời nói không thể chuyển tải hết được những gì trong suy nghĩ). Vậy nên, mình sẽ chỉ có thể giới thiệu một vùng đất. Nếu như có một dịp nào đó bạn có cơ hội đến và trải nghiệm, bạn có thể sẽ hiểu cái khái niệm British mà mình nói đến. Hôm nay mình sẽ viết về những dinh thự ở quanh Grantham.
Mình đã từng viết về một dinh thự ở gần Grantham và Stamford – những thị trấn ở Lincolnshire mà bạn mình đưa mình đến hồi đầu năm 2024, mang tên Belton House. Sau này, mình cũng lại có dịp ghé quá Belton House vào mùa hè. Và đó dường như là một bài viết cuối cùng mình viết về một dinh thự kiểu “quý tộc” ở Anh sau Chatsworth House, bởi vì những dinh thự sau mình tới cũng không có nhiều thông tin lịch sử hay văn hóa lắm. Nhưng sau một vài chuyến mình nhận ra hạt quan Grantham nhiều điều thú vị hơn mình nghĩ. Mình nghĩ sẽ hữu ích cho các bạn học tại vùng Midland (Trung du nước Anh: Nottingham, Loughborough, Birmingham, Warwick, Lincoln,…) nếu bạn phân vân không biết đi đâu ngoài mấy điểm quan thuộc.
Một số địa điểm vùng Midland khác mình từng viết:
- [UK] Bước vào câu chuyện của Jane Austen ở Chatsworth House
- Lincolnshire: Belton House, Stamford – chuyến đi đầu năm về miền quê nước Anh
- [UK] Đến Newark-on-Trent học về lịch sử Civil War
- [UK] Haddon Hall – Dinh thự Trung Cổ nguyên vẹn qua hàng thế kỷ
- [UK] Newstead Abbey và Ada Lovelace
- [UK] Lâu đài Warwick
Đến nhà gà Grantham chỉ cách Nottingham hơn 40 phút đi tàu. Grantham có thể nói là một trong những nơi quan trọng nhất trong lịch sự nước Anh, bởi đó là nơi sinh ra 2 con người mà mọi người Anh và cả thế giới phải viết đến. Đó là Issac Newton (ngài này thì chắc không cần phải chú nữa) và bà đầm thép Margaret Thatcher – nữ thủ tướng đầu tiên của nước Anh. Bởi thế, mình nghĩ Grantham phải được ồn ào hơn. Thực ra, nếu chỉ đọc sách báo, mình cũng không biết nhiều những kiến thức thú vị. Bởi vì, đến Grantham rồi, đi trong khu mua sắm mang tên Issac Newton, mình mới biết ở đây có nhà của Issac Newton. Mình đến Grantham để đi Harlaxton Manor. Bởi thế, mình vẫn luôn tin, nếu ngắm nhìn thế giới này với đôi mắt mở to và đón nhận những điều mới mẻ bằng một trái tim rộng mở, cuộc sống sẽ mang tới cho mình rất nhiều điều bất ngờ. Nhưng do mùa đông, khu di tích nhà của Newton đóng cửa cho đến mùa xuân nên mình chưa tham quan được, nên mình sẽ hẹn Grantham một lần nữa vào mùa xuân sang năm.
Bài viết này mình sẽ lại viết về một điều vô cùng “British” những dinh thực kiểu “quý tộc” quanh vùng Lincolnshire: Harlaxton Manor, Belvoir Castle, Burghley House. Những dinh thự thường nằm ở vùng ngoại ô khá xa trung tâm thị trấn. Bạn có thể đi xe bus để đến các địa điểm này, hoặc nếu ngại đi bộ thì hãy đi tàu đến ga Grantham và gọi Uber đi tiếp.
Đặc điểm chung của những dinh thự ở Anh
Có một điều phải nhấn mạnh là Dinh thự (Manor, Hall, House, Palace) khác với Lâu đài (Castle).
Ở Anh, lâu đài không phải nơi tráng lệ nguy nha, công chúa gặp hoàng tử mà là công trình lịch sử, thường được xây dựng từ thời Trung Cổ với mục đích phòng thủ quân sự. Vì vậy, chúng thường có tường dày, tháp canh, cổng lớn, hào nước. Vì đã trải quả nhiều cuộc chiến tranh và biến động lịch sử nên các lâu đài thường không còn nguyên vẹn. Có thể kể đến một vài lâu đài mình đã giới thiệu trong các bài Blog trước đây: Nunney Castle, Corfe Castle, Warwick Castle, Tintagel Castel, Bodiam Castle… Nhiều lâu đài chỉ còn lại những bức tường đá đổ nát. Ngoại lệ chỉ còn Windsor Castle, một trong số ít những lâu đài được sử dụng và gắn liền với đời sống hoàng gia Anh. Windsor cũng mang dáng dấp kiên cố, phỏng thủ chứ không có tháp nhọn vút cao nhưng lâu đài Disney.
Khác với Lâu đài, dinh thự (House, Hall, Manor, Palace) là nơi được xây dựng bởi các quý tộc để ở, hưởng thụ đời sống và thể hiện quyền lực, sự giàu có. Những dinh thự này có thể được thừa kế, bán lại, chuyển chủ khác nhưng do vẫn có người ở hoặc phục vụ mục đích thăm quan nên sẽ hoàng tráng, kiến trúc đẹp, trang trí cầu kỳ. Ví dụ Belton House và Chatsworth House. Dinh thự cũng được sở hữu bởi những gia đình giàu có (thường người giàu mấy đời thì không nổi tiếng lắm) nên cũng không có câu chuyện về lịch sử để viết. Đó là lý do mình không viết bài sau khi tham quan một dinh thự, hoặc mình phải đợi nhiều nhiều để tổng hợp thành bài viết này.
Bởi thế, cái nét “British” ở các lâu đài được thể hiện bởi câu chuyện lịch sử của nó, còn chất “British” ở các dịnh thự là ở câu chuyện đời sống, nghệ thuật và truyền thống qua nhiều thế hệ.
Những dinh thự có nhiều điểm chung về cấu trúc, khuôn viên. Một dinh thự thường có rất nhiều phòng. Đặc điểm mình thấy, khi bước vào bạn sẽ thấy đại sảnh, là nơi tiếp khách, tổ chức yến tiệc, sự kiện. Nơi này thường có trần rất cao, và trên tường thường trang trí các vũ khí, như súng dài và các thanh kiếm, giáo xếp thành hình tròn. Sau đó là đến các phòng Drawing Room, nơi tiếp khách sau bữa ăn, không gian trò chuyện, uống trà, nghe nhạc, chơi đàn. Và đặc biệt, Drawing Room là nơi trưng bày rất nhiều những tác phẩm hội họa, treo kín tường. Có thể là tranh chân dung của thành viên gia đình, vua chúa, hoặc tranh tôn giáo, tranh phong cảnh. Chú ý nữa là, ngoài tường ra, những trần nhà cũng được vẽ rất cầu kỳ, thường về chủ đề thiên thần và thần thoại. Một dinh thự thường có nhiều phòng Drawing Room. Phòng ăn thường có bàn dài. Nhưng dinh thự hoành tráng là vậy nhưng mình thấy phòng ngủ không được thoải mái cho lắm, khi giường rất cao, ngắn, và nhìn còn tối nữa. Cuối cùng là khu phụ vụ gồm nhà bếp, nhà kho, phòng cho người hầu thường nằm phia sau hoặc hầm. Đây bạn sẽ thấy hệ thống chuông gọi người hầu giống như trong phim Cô bé Lọ Lem. Khi chủ nhân phòng nào gọi thì chuông tương ứng ở nhà bếp sẽ rung, để người phụ vụ chạy đến. Và xung quanh dinh thự là khu vườn rất rộng.
Những người Anh cuối tuần, đặc biệt là mùa hè thường đưa gia đình đến đi dạo. Bởi vì các dinh thự cũng không được quảng cáo rầm rộ trong tạp chí du lịch, nên khi đến những nơi này mình chủ yếu chỉ gặp người Anh, cụ thể là người cao tuổi và gia đình có con nhỏ, rất ít khách du lịch nước ngoài. Khi tham quan các dinh thự, chủ yếu mình học về kiến trúc của thời kỳ cũng guu thẩm mỹ của chủ nhân, cùng với bộ sưu tập nghệ thuật. Vậy nên đến lâu đài để học lịch sử, còn đến dinh thự mình thấy mở mang về thẩm mỹ.
Harlaxton Manor
Harlaxton Manor là điểm mình tìm thấy khá tình cờ khi mình lướt Google Map. Ngay khi nhìn thấy bức ảnh của trên Google Map, mình đã cho ngay nơi này vào Wishlist. Quá tráng lệ, quá nguy nha. Tuy vậy, khi đọc nghĩ thì Harlaxton Manor không phải lâu đài, hay điểm quan tham phổ biến mà đây là khuôn viên trường học. Bởi vậy, Harlaxton Manor chỉ mở cửa cho khách tham quan vào một số thời điểm nhất định trong năm, trong đó có Giáng sinh, mùa xuân, và mùa hè. Bởi vậy, nếu muốn tham quan Harlaxton Manor, mình cần vào trang web harlaxton.co.uk để xem lịch Open Day và book vé trước. Giá vé GBP11 / cho người lớn.
Một dinh thực được xây dựng bởi những kiến trúc sư hàng đầu
Harlaxton Manor được xây dựng từ năm 1832, hoàn thiện vào năm 1855 trên nền một ngôi biệt thự cũ được sở hữu bởi một doanh nhân quý tộc họ Gregory. Ông đặt các kiến trúc sư xây dựng dinh thự có kiến trúc Jacobean và Elizabethan pha trộn với yếu tố Baroque. Những kiến trúc sư tham gia vào công trình này cũng rất là “sừng sỏ” trong giới xây dựng lâu đài ở Anh thế kỷ 19. Trong đó có Anthony Salvin (1799–1881) chịu trách nhiệm phần lớn ý tưởng ban đầu và xây dựng phần ngoại thất. Salvin là một trong những kiến trúc sư hàng đầu nước Anh thế kỷ 19, đặc biệt nổi bật về phục dựng và bảo tồn lâu đài Trung Cổ và Thiết kế dinh thự theo phong cách lịch sử. Ông từng tham gia vào một số công trình quan trọng ở Anh như Alnwick Castle, Durham Castle, Windsor Castle. Salvin được xem là người có ảnh hưởng lớn trong việc định hình cách người Anh nhìn nhận và phục hồi kiến trúc Trung Cổ.
Phần việc chính được hoàn thiện năm 1937. Sau đó, 2 kiến trúc sư khác hoàn thiện phần nội thất của dinh thự. Dinh thự được xây dừng bằng đá Ancaster stone, có màu vàng khá đặc trưng ở những dinh thự miền trung du (giống với Belton House). William Burn (1789–1870) là một kiến trúc sư cực kỳ thành công và được giới quý tộc ưa chuộng vào thế kỷ 19, chuyên thiết kế country house và dinh thự lớn. Những dinh thự thường nằm ở vùng quê, giữa cánh đồng. Country House nghe giống nhà ở quê, nhưng ở Anh mình mới thấy “người ở quê” rất giàu, hoặc họ xây dựng thự này chỉ ở cuối tuần. Một đặc điểm mình nhận thấy, khi mình đến những thành phố lớn như London, Birmingham, quần áo mọi người hay mua có Primark, H&M, Zara, đây đều là những brand khá rẻ so với những brand local của Anh dù brand local của Anh cũng ít nghe nói đến. Và ở những thị trấn “hẻo lánh” ở Anh, các cửa hàng chỉ có local brand thôi. Hồi mình đi Somerset ở Airbnb, nhìn cuộn giấy vệ sinh cuộn trong gói quà mà mình hết hồn, không phải loại mình mua trong Tesco. Ngoài Burn, Edward Blore (1787–1879), kiến trúc sư làm việc cho hoàng gia Anh, và cũng tham gia mở rộng Buckingham Palace cũng tham gia thiết kế nội thất cho Harlaxton Manor. Việc mời kiến trúc sư nổi tiếng nhất tham gia xây nhà ở cho mình cũng thể hiện đẳng cấp và sự đầu tư của chú nhân Harlaxton Manor, và chắc chắn rằng Gregory không muốn dinh thự của mình là một dinh thự vô danh.
Cơ sở đại học của Mỹ tại Anh
Kkhác với những dinh thự khác để làm nơi ở hoặc tham quan, Harlaxton Manor lại gắn liền với một sứ mệnh khác, đó là giáo dục đại học. Từ năm 1966 – 1969, đại học Stanford của Mỹ đã thuê Harlaxton Manor để tạo nên chương trình Stanford in Britain, như một cơ sở để những học giả từ Standford sang Anh học tập, nghiên cứu. Nhưng chương trình này chỉ kéo dài thời gian ngắn khoảng 3 năm. Ngay sau khi Starnford rời đi, trường đại học khác là University of Evansville, bang Indiana đã mua lại Harlaxon Manor để mở Harlaxton College. Tầm nhìn của đại học Evansville rõ ràng hơn, họ mở ra chương trình trao đổi quốc tế hàng đầu cho sinh viên Mỹ. Các bạn sinh viên của Evansville đến Harlaxton sẽ học tập và ở ngay trong dinh thự, với mức học phí và ký túc xá tương tự như ở Mỹ, và vẫn tốt nghiệp như bình thường.
Trải nghiệm đời sống sinh viên tại dinh thự được thiết kế bởi những kiến trúc sư hàng đầu phải viết được mấy cuốn ngôn tình. Gần đây mình thấy phim trên Netflix tên là My Oxford year. Thực sự là mình xem được 10 phút phải tắt ngay, vì tại sao đến năm 2025 rồi người ta còn viết kịch bản ngôn tình kiểu như hồi mình học cấp 2 vậy? Biên kịch chắc chắn chưa học ở Anh bao giờ luôn. Và tại sao lại là chuyện tình giữa sinh viên và thầy giáo vậy? Người ta không biết đó là vi phạm quy chế giáo dục à. Và tại sao người ta không có cái gì đó mới mẻ, hơn là những địa danh quá nổi tiếng đến nỗi xây dựng những câu chuyện viễn tưởng về nó.
Phải trải nghiệm, hòa mình vào cuộc sống thật, người ta mới hiểu được nơi đó thực sự thế nào. Khi mình sang Mỹ, mình cũng thấy phần nào cách các bạn sinh viên ở Mỹ nhìn sinh viên ở Anh. Cô bạn cùng văn phòng hỏi mình “Nói thật đi, có phải you rất giàu không, thế mới học ở Anh. You có thể sẽ nói không, nhưng chúng ta chắc chắn là vậy vì ở Anh, mọi thứ đều rất posh”. Posh nghĩ là thanh lịch, thời thượng, cao cấp và xa xỉ. Bạn nói thế thì mình còn trả lời thế nào nữa. Bởi thế, mà sinh viên của University of Evansville được thưởng thức đúng cái “posh” đó giữa một vùng dất giàu lịch sử, nhà của Issac Newton chỉ cách đó vài dặm.
Tham quan Harlaxton Manor
Mình Đến Harlaxton vào ngày Open Day giáng sinh. Xe bus dừng ở cổng lớn. Con đường dài hẹp thẳng tắp giữa 2 cánh đồng đẫn đến thự, đi bộ tầm 20 phút nhưng rất đẹp, đặc biệt vào ngày nắng. Dinh thự đã trang trí cây thông và đèn lấp lánh. Còn có cả hát thánh ca bởi các em học sinh vào giờ trưa. Chú chơi đàn Piano ở đại sảnh thực sự rất hay. Chỉ muốn hỏi chú chơi bài gì mà nghe vừa cổ điển, vừa lãng mạn kiểu hiện đại. Khu vực tham quan khá hạn chế, bởi có nhiều khu vực của các bạn sinh viên và nhân viên nhà trường không được vào. Khách tham quan chỉ được đi từ cửa chính lên tầng 1 tham quan Đại sảnh (Front Entrance Hall), State Dinning Room, Morning Room, Long Galery, Drawing Room, Gold Room, Ante Room, Cadar Starcase (chỉ nhìn không được lên cầu thang), Conservary (khu bàn ăn trong nhà kính), và khu vườn bên ngoài dinh thự. Ngoài ra, ở Drawing Room cũng không có nhiều tác phẩm nghệ thuật, nên khi tham quan Harlaxton Manor chủ yếu để chiêm ngưỡng kiến trúc của công trình này. Nổi bật nhất là kiến trúc kiểu Pháp. Để miêu tả phần này thì cũng cần so sánh French Style với Gothic, Baroque, Jacobeanvà còn có cả Neo-Baroque nữa, khá dài. Để bao giờ mình nói chuyện với cậu bạn Kiến trúc sư của mình để tìm hiểu và viết kỹ hơn.
Có 2 trải nghiệm mình thấy rất hay đó là các bạn sinh viên phục vụ bánh quy và mulled wine miễn phí cho khách tham quan. Mình cũng có thể ăn trưa tại nhà ăn của dinh thự rất rộng rãi. Các bạn sinh viên phụ vụ.
Hai dinh thự khác, mình cũng đi từ năm ngoái mà vẫn chưa giới thiệu là Burghley House và Belvoir Castle.
Burghley House
Burghley House là một trong những dinh thự lớn và nổi tiếng nhất của Anh, nằm ở Stamford, Lincolnshire. Đây là ví dụ điển hình của kiến trúc Tudor thế kỷ 16. Do Burghley House hiện tại vẫn có chủ nhân sinh sống nên nhà được bảo tồn rất nguyên vẹn. Ngôi nhà được xây dựng từ năm 1555 bởi William Cecil (1520 – 1598), 1st Baron Burghley, người từng là cố vấn chính của Nữ hoàng Elizabeth I trong suốt 40 năm. Burghley House vẫn thuộc quyền sở hữu của gia tộc Cecil cho đến ngày nay, biến nơi đây thành minh chứng sống động cho lịch sử quý tộc Anh.
Kiến trúc của Burghley House mang phong cách Tudor đặc trưng với những bức tường gạch đỏ, mái dốc, cửa sổ lớn nhiều ô kính cùng các chi tiết chạm khắc công phu khuôn viên rộng lớn của dinh thự tạo nên cảm giác uy nghi và bề thế. Đặc biệt những bức trang tường trong Burghley House về thần thoại Hi Lạp rất hoành tráng, nhìn như hình nổi ra khỏi tường. Nổi bật ở phòng Heaven, các bức bích họa của Antinio Verio (1639 – 1707) vẽ cảnh các vị thần từ trên trời bay xuống, bên dưới có các thần rừng và tiên nữ nô đùa. Bộ sưu tập đồ cổ của gia đình, từ khắp nới trên thế giới vô cùng tình xảo, đặc biệt là những chi tiết bằng vàng, ngọc hình giỏ đan bé xíu, vô cùng cầu kỳ. Khu vực nhà bếp rộng, có những chiếc chảo, nồi bằng đồng bóng loáng. Nhà bếp có mái vòm vẫn giữ nguyên vẹn từ thời Tudor.
Khuôn viên của Burghley House trải rộng trên hơn 35 ha, bao gồm vườn cảnh kiểu Anh được chăm sóc công phu, hồ nước, tượng và cây lâu năm. Không gian này không chỉ mang đến vẻ đẹp thanh lịch mà còn thường được sử dụng cho các sự kiện văn hóa, triển lãm nghệ thuật và lễ hội ngoài trời. Khu vườn của Burghley House rất nhiều tiểu cảnh, hoa nở rực rỡ vào mùa xuân. Vì có một số nơi riêng tư của gia đình vẫn sử dụng nên mình không được vào thăm quan hết.
Belvoir Castle
Một lâu đài còn nguyên vẹn với thời gian khi còn người sinh sống bên trong và được cải tạo, xây lại nhiều lần. Belvoir Castle là một lâu đài như thế, và ngày này lâu đài được sử dụng cho mục đích sinh hoạt của gia đình nên cũng có thể gọi nó là dinh thự. Belvoir Castle có lịch sử lâu đời, là một trong những lâu đài lâu đời nhất của Anh, với lịch sử kéo dài hơn 900 năm. Ban đầu, vào thế kỷ 11, lâu đài được xây dựng bởi Gia tộc de Tosny, những người Norman (liên quan tới Willian de conquer mà mình đã viết trong bài về Hastings), với mục đích phòng thủ. Ngay từ đầu, Belvoir Castle đã chiếm một vị trí chiến lược trên đỉnh đồi, bao quát vùng đất rộng lớn xung quanh và kiểm soát các tuyến đường quan trọng. Tên “Belvoir” xuất phát từ tiếng Pháp cổ “beau voir”, nghĩa là “vẻ đẹp đáng nhìn”, phản ánh tầm nhìn ấn tượng từ lâu đài. Lâu đài cũng thuộc sở hữu của hoàng gia dưới thời vua Henry II trong một thời gian ngắn (1147 – 1177).
Lâu đài Belvoir bị phá hủy nặng nề trong chiến tranh Hoa hồng năm 1461. Wars of the Roses là cuộc xung đột nội chiến kéo dài giữa hai nhánh của Hoàng tộc Anh – nhà Lancaster (biểu tượng là hoa hồng đỏ) và nhà York (biểu tượng là hoa hồng trắng) – nhằm tranh giành ngai vàng Anh trong thế kỷ 15. Năm 1508, lâu đài thuộc về gia đình Manners thông qua hôn nhân khi Eleanor, con gái của Lãnh chúa Ros, kết hôn với Ngài Robert Manners (Bá tước xứ Ruthland). Đến năm 1649, lâu đài lại bị tàn phá bởi Civil War (cuộc chiến tranh lật đổ chế độ phong kiến). Từ năm 1658 – 1660, Bá tước thứ 8 xứ Rutland bắt đầu xây dựng lại lâu đài theo phong cách cổ điển, khác hẳn với nguồn gốc pháo đài thời trung cổ của nó. Sau đó đến năm, 1799, lâu đài bị cháy tàn khốc, nhiều đồ cổ có gia trị bị phá hủy. Từ năm 1801-1032, lâu đài lại tiếp tục được trùng tu lại theo phong cách Gothic Revival như ngày nay. Trong suốt chiến tranh thế giới thứ nhất, Belvoir trở thành bệnh viện chăm sóc quân lính. Đến chiến tranh thế giới thứ 2, quân đội Anh tiếp quản lâu đài và dùng làm kho vũ khí và nơi tập trận. Ngày nay, lâu đài vẫn thuộc sở hữu và là nơi sinh sống của gia đình bá tước xứ Rutland, trở thành biểu tượng quyền lực và sự giàu có của họ. (Mình biết là mình dã từng viết câu này rồi, nhưng mà câu “Không ai giàu 3 họ” không đúng với ở Anh chút nào, quý tộc Anh giàu từ thời khai thiên lập quốc, họ còn kết hôn các nhà giàu với nhau, và những gia sản chuyển qua từ nhà giàu này sang nhà giàu khác).
Kết luận
Với mình, một trong những trải nghiệm “So British” nhất chính là hành trình đi thăm những dinh thự ở Anh. Nó rất British, bởi để đến được những nơi ấy, mình thường phải đi khá xa, đến những vùng tương đối hẻo lánh, bắt những chuyến xe buýt mỗi ngày chỉ có hai hay ba chuyến, cách nhau cả tiếng đồng hồ. Chính những hành trình chậm chạp ấy khiến mình hiểu rõ hơn nước Anh vùng nông thôn, nơi đời sống dường như tách biệt hoàn toàn với sự nhộn nhịp và phồn hoa của đô thị. Mình đi giữa những cánh đồng mênh mông, trong cái gió lạnh và những cơn mưa lất phất, để hình dung một vùng quê nước Anh thực sự trông như thế nào. Và rồi, khi đặt chân tới các dinh thự hay lâu đài, mình lại không khỏi ồ à trước những gì hiện ra trước mắt: câu chuyện lịch sử, kiến trúc đồ sộ, không gian tĩnh lặng, những tác phẩm nghệ thuật tinh xảo và cảm giác về một quá khứ đã tồn tại qua hàng thế kỷ những điều được xây dựng và được giữ lại bởi người Anh. Sự kết hợp giữa hành trình, cảnh quan và lịch sử, đó không chỉ là việc tham quan một công trình kiến trúc, mà là cảm giác được chạm vào một phần rất thật, rất lâu đời của nước Anh, và có lẽ cũng vì thế mà mình ngày càng trân trọng những chuyến đi này.
Cám ơn bạn đã đọc đến đây. Nếu bạn thấy thú vị và bổ ích hãy chia sẻ với bạn bè và đừng quên theo dõi qua Email để không bỏ lỡ những bài viết mới trên Blog. Bạn có thể để lại bình luận để cho mình biết nội dung nào bạn đang quan tâm, cũng như để lại email để mình gửi cho bạn những tài liệu hữu ích.
Theo dõi Fanpage để nhanh chóng cập nhật bài viết và chia sẻ mới nhất: https://www.facebook.com/Violetstoryblog
- 💎Bạn có thể ủng hộ để Blog được duy trì bằng nhiều hình thức tại Donation
- 📝Những bài viết khác cùng chủ đề trên Blog tại Wanderlust
- 🎨Instagram: https://www.instagram.com/phuong.anh.violet/
- 📚Bookstagram: https://www.instagram.com/vitamin.books/
- 🍀Self-help Instagram: https://www.instagram.com/_smallstepseveryday_/
- 📻 Podcast: https://podcasters.spotify.com/pod/show/smallstepseveryday
- 📽 Youtube: https://www.youtube.com/@phuonganhviolet3617
- 🔖Facebook: https://www.facebook.com/Violetstoryblog
- 💌Email: hi@callmeviolet.com
- 📱Sách và món đồ hữu ích mình dùng: https://phuonganhviolet.koc.asia/


























